Donatı çeliği neden test edilir?
Betonarme bir yapıda beton basıncı, donatı ise çekmeyi karşılar. Deprem anında binanın kırılmadan esneyebilmesi, yani can kaybını önleyen o kritik davranış, doğrudan donatının kalitesine bağlıdır. Bu nedenle şantiyeye gelen her demir partisinin standarda uygunluğu belgelenmelidir.
Piyasada çap toleransı dışında, nervür yapısı yetersiz veya süneklik değerleri düşük ürünlerle karşılaşmak mümkündür. Bu ürünler gözle ayırt edilemez; yalnızca laboratuvar deneyiyle ortaya çıkar.
Yürüttüğümüz deneyler
- Donatı çeliğinden numune alma — TS 708: Şantiyedeki demir partilerinden standardın gerektirdiği adet ve boyutta numuneler temin ederiz.
- Çekme ve akma mukavemeti — TS EN ISO 6892-1 / TS EN ISO 15630-1: Çubuğu kopma noktasına kadar çekerek akma dayanımı, çekme dayanımı ve elastikiyet sınırlarını ölçeriz.
- % kopma uzaması ve süneklik: Çeliğin deprem sırasında binanın esnemesine izin verip vermeyeceğini belirleyen süneklik ve kopma uzaması oranlarını hesaplarız.
- Boyut, kütle ve yüzey geometrisi — TS 708: Demirin çapını, ağırlık toleransını ve nervür yapısını inceleyerek betona aderansının yeterliliğini değerlendiririz.
B420C ve B500C ne anlama gelir?
Betonarme donatı çelikleri, akma dayanımı ve süneklik sınıfına göre adlandırılır. B420C ve B500C'deki sayı akma dayanımını (N/mm²), sondaki C harfi ise yüksek süneklik sınıfını gösterir. Deprem yönetmeliği kapsamındaki yapılarda süneklik sınıfı belirleyicidir; bu yüzden yalnızca dayanım değil, kopma uzaması da raporlanır.
“Bir demir çubuğun kaç tonda koptuğu kadar önemli bir soru daha vardır: kopmadan önce ne kadar uzayabildi?”
Numune nasıl alınmalı?
Numuneler, aynı parti ve aynı çaptaki demirlerden, standardın öngördüğü uzunlukta ve genellikle her çap için birden fazla adet olacak şekilde alınır. Kaynaklı, ezilmiş veya korozyona uğramış bölgelerden numune alınmaz. Saha ekibimiz numuneleri etiketleyerek izlenebilir biçimde laboratuvara taşır.
Mevcut bir yapıdaki donatının çapını ve düzenini yıkım yapmadan öğrenmek istiyorsanız, ferroscan ile tahribatsız donatı taraması hizmetimize bakabilirsiniz.
Bu gruptaki deneyler
Her deneyin yöntemi, standardı, uygulama adımları ve sık sorulan soruları kendi sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Uygulamadan kareler
Deney standartları
| Deney | Standart | Ölçülen | Süre |
|---|---|---|---|
| Numune alma | TS 708 | Adet / boy uygunluğu | Aynı gün |
| Çekme deneyi | TS EN ISO 6892-1 | Akma ve çekme dayanımı | 1 gün |
| Donatı çeliği deneyi | TS EN ISO 15630-1 | Mekanik özellikler | 1 gün |
| % kopma uzaması | TS EN ISO 6892-1 | Süneklik | 1 gün |
| Boyut, kütle, nervür | TS 708 | Çap, ağırlık, aderans | Aynı gün |