Karot, mevcut bir binanın betonunu ölçmenin en doğrudan yoludur. Riskli yapı tespiti ve performans analizinin çekirdeğini oluşturur.
Karot Alma ve Karot Basınç Deneyi nedir?
Karot alma, sertleşmiş betondan elmas uçlu karot makinesiyle silindirik numune çıkarılmasıdır. Numune laboratuvarda kesilip başlıklandıktan sonra preslenerek betonun o noktadaki gerçek basınç dayanımı ölçülür.
Yeni dökülen betonda numune küp kalıplarla alınabilirken, yıllar önce yapılmış bir binanın betonunu ölçmenin başka yolu yoktur. Bu nedenle karot; 6306 kapsamındaki riskli yapı tespitinin, TBDY 2018'e göre yapılan deprem performans analizinin ve güçlendirme projelerinin veri kaynağıdır.
Nasıl uygulanır?
- Yapının taşıyıcı sistemi incelenir; karot alınacak elemanlar ve nokta sayısı projeye göre belirlenir.
- Nokta üzerinde Ferroscan/röntgen taraması yapılarak donatı yerleşimi belirlenir ve donatıyı kesmeyecek konum seçilir.
- Elmas uçlu karot makinesi elemana sabitlenir; su soğutmalı olarak Ø94-100 mm numune alınır.
- Boşluk uygun tamir harcıyla doldurulur, eleman eski kesitine getirilir.
- Numune laboratuvarda boyutlandırılır, uç yüzeyleri düzeltilir ve gerekliyse başlıklanır.
- Presleme yapılır; boy/çap oranına göre düzeltme uygulanarak dayanım raporlanır.
Neden önemli?
- Riskli yapı raporunun beton dayanımı verisi doğrudan karottan gelir.
- Güçlendirme projesinin mevcut kapasite hesabı karot sonuçları üzerine kurulur.
- Tahribatsız yöntemlerin (Schmidt) kalibrasyonu da karot sonuçlarıyla yapılır.
“Karot, binanın beyanını değil gerçeğini ölçer; bu yüzden itiraz edilmesi en zor veridir.”
Standart ve uygulama bilgileri
| Standart | TS EN 12504-1 / TS EN 12390-3 |
| Hizmet grubu | Karot Alımı ve Tahribatsız Muayene |
| Uygulama yeri | Saha + laboratuvar |
| Süre | Saha 1 gün, rapor 2-3 iş günü |
| Hizmet bölgesi | Kartal merkez — İstanbul Anadolu ve Avrupa Yakası |
Sık sorulan sorular
Alınan boşluk tamir harcıyla usulüne uygun doldurulduğunda taşıyıcı kapasitede kalıcı bir kayıp oluşmaz. Kritik olan, karot noktasının donatı kesilmeyecek şekilde seçilmesidir.
Bina alanı, kat sayısı ve raporun amacına göre değişir. Riskli yapı tespitinde her kattan ve farklı akslardan numune alınması esastır; sayı yerinde yapılan incelemeyle netleşir.