Karot Alımı ve Tahribatsız Muayene Yöntemleri

03 · Hizmet Grubu

Karot testi nedir, neden yapılır?

Karot numune alma, sertleşmiş betondan silindirik bir numune çıkararak betonun gerçek basınç dayanımını yerinde belirleme yöntemidir. Özellikle riskli yapı tespiti, deprem performans analizi ve güçlendirme projelerinde, mevcut yapıdaki betonun tasarımda öngörülen dayanıma sahip olup olmadığı bu yöntemle güvenilir biçimde ortaya konur.

TS EN 12504-1'e uygun olarak alınan karot numuneleri, laboratuvarımızda başlıklandıktan sonra TS EN 12390-3 kapsamında basınç presinde test edilir. Bu sayede Schmidt çekici gibi tahribatsız yöntemlerin verdiği tahmini sonuçlar yerine, betonun karakteristik dayanımına dair doğrudan ve belgelenebilir bir değer elde edilir.

Karot alma adımları

• Ferroscan ile donatı tespiti yapılarak donatıya denk gelmeyen uygun delgi noktalarının işaretlenmesi
• Sulu sistem karot makinesi ile taşıyıcı sisteme zarar vermeden silindirik numunenin alınması
• Numunelerin boyutlandırılması, uç yüzeylerinin başlıklanması ve gerekiyorsa kür havuzunda bekletilmesi
• Kalibreli preste TS EN 12390-3'e göre basınç dayanımının tayini ve sonuçların raporlanması
• Delik yerlerinin tamir harcı ile kapatılması

Tahribatsız muayene yöntemleri

Her durumda karot almak gerekmez; bazı sorular yapıya hiç dokunmadan da yanıtlanabilir. Tahribatsız yöntemler, karot noktalarını doğru seçmek için de kullanılır.

• Ferroscan / röntgen ile donatı taraması: Beton içindeki donatının dizilimi, sıklığı, çapı ve paspayı özel cihazlarla taranarak haritalanır. Karot ve delgi öncesi zorunlu bir ön adımdır.
• Sıyırma ile donatı analizi: Seçilen noktalarda paspayı sıyrılarak donatının korozyon (paslanma) durumu, çapı ve nervür yapısı gözle ve ölçümle incelenir.
• Schmidt (beton test) çekici — TS EN 12504-2: Geri sıçrama yöntemiyle yüzey sertliği ve beton homojenliği taranır. Sonuç tahminidir; karot verisiyle kalibre edilerek anlam kazanır.

“Karot alımı, betonun gerçek dayanımını belgeleyen en güvenilir yöntemdir; tahribatsız tarama ise nereden karot alınacağını söyleyen yöntemdir. İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.”

Karot binaya zarar verir mi?

Doğru uygulandığında hayır. Delgi noktaları ferroscan taramasıyla donatıya denk gelmeyecek şekilde seçilir, çap ve adet taşıyıcı sistemi zayıflatmayacak biçimde planlanır, işlem sonrası delikler uygun tamir harcıyla kapatılır. Zarar riski, tarama yapılmadan rastgele delgi yapıldığında ortaya çıkar.

Bu çalışmalar çoğunlukla kentsel dönüşüm, riskli yapı tespiti ve deprem performans analizi süreçlerinin veri altyapısını oluşturur.