Çelik donatı testi, betonarmede kullanılan inşaat çeliğinin mekanik ve geometrik özelliklerinin doğrulanmasıdır: akma ve çekme dayanımı, % kopma uzaması (süneklik) ile birim kütle ve nervür geometrisi. Deneyler TS 708 ve TS EN ISO 6892-1 / TS EN ISO 15630-1 kapsamında yapılır.
Donatı neden test edilir?
Betonarmede beton basıncı, çelik ise çekmeyi taşır. Deprem sırasında yapıyı ayakta tutan, büyük ölçüde donatının çekme kapasitesi ve sünek davranışıdır. Donatı testi, sahaya gelen çeliğin projede öngörülen sınıfa (örneğin B420C, B500C) uyup uymadığını doğrular — ve yalnızca dayanımı değil, çeliğin kopmadan ne kadar uzayabildiğini de ölçer.
Ölçülen değerler
- Akma dayanımı (Re): Çeliğin kalıcı şekil değiştirmeye başladığı gerilme. Tasarım hesaplarının dayandığı değerdir.
- Çekme dayanımı (Rm): Numunenin taşıdığı en yüksek gerilme. Rm/Re oranı, akma sonrası rezerv kapasiteyi ve süneklik sınıfını değerlendirmede kullanılır.
- % Kopma uzaması / süneklik: Çeliğin kopmadan önce ne kadar deforme olabildiği. Deprem davranışının en kritik göstergesidir.
- Birim kütle (kg/m): Çubuğun beyan edilen çapa uygun kesitte üretilip üretilmediğini gösterir. Piyasadaki en yaygın uygunsuzluk — beyan edilenden ince çelik — bu ölçümle ortaya çıkar.
- Nervür geometrisi: Nervürler betonla kenetlenmeyi (aderans) sağlar. Yetersiz nervür, çelik dayanıklı olsa bile donatı-beton birlikte çalışmasını zayıflatır.
Süneklik neden bu kadar önemli?
Yüksek dayanımlı ama gevrek bir çelik deprem anında uyarı vermeden kırılır. Sünek bir çelik ise deforme olur, enerji yutar ve yapıya zaman kazandırır. Deprem yönetmeliğinin süneklik sınıfları (örneğin C sınıfı) üzerinde durmasının sebebi budur.
Mevcut yapılarda donatı incelemesi
Yeni gelen çeliğin testi ile mevcut binadaki donatının incelenmesi farklı işlerdir. Mevcut yapılarda ferroscan ile donatının konumu ve çapı haritalanır; sıyırma ile beton örtüsü sınırlı bir alanda açılarak donatı doğrudan incelenir. Bu çalışmalar kentsel dönüşüm ve güçlendirmede karot verisiyle birlikte kullanılır.
Sıkça sorulan sorular
Akma ve çekme dayanımı, yüzde kopma uzaması, birim kütle ve nervür geometrisi ölçülür (TS 708, TS EN ISO 6892-1 / 15630-1).
Beyan edilenden ince üretilmiş çelik eksik kesit taşır ve projedeki kapasiteyi sağlamaz; birim kütle bunu ortaya çıkarır.
Çapa ve uygulanacak deneylere göre belirlenir. Kesim öncesi bize danışmanız numune israfını önler.
Donatı numunelerinizi Bakanlık izinli laboratuvarımızda test edelim. Çelik sınıfını ve parti bilgisini iletin. Ayrıntılı bilgi: Demir-Çelik ve Yapı Malzemeleri Testleri · Ücretsiz keşif talep edin