Kentsel dönüşümdeki riskli yapı süreçlerinde tipik olarak üç laboratuvar çalışması yapılır: karot alma ve basınç deneyi (beton dayanımı), sıyırma ile donatı analizi (donatı çapı, aralığı, korozyonu) ve ferroscan (tahribatsız donatı taraması). Bu veriler, yapının deprem performansının TBDY 2018 kapsamında hesaplanmasında kullanılır.
Neden test gerekir?
Kentsel dönüşüm süreci, binanın deprem karşısındaki davranışının hesaplanmasına dayanır. Bu hesabın girdileri proje paftasından değil, binanın bugünkü hâlinden gelir: betonun gerçek dayanımı, donatının cinsi ve yerleşimi. Testler bu verileri üretir.
1. Karot alma ve basınç deneyi
Yapıdan silindirik beton numunesi çıkarılarak gerçek basınç dayanımı ölçülür (TS EN 12504-1 / TS EN 12390-3). Bu, performans hesabının en kritik girdisidir; mevcut beton dayanımı taşıyıcı sistemin kapasitesini doğrudan belirler. Ayrıntı: Karot alma ve karot basınç deneyi.
2. Sıyırma ile donatı analizi
Beton örtüsü sınırlı bir alanda sıyrılarak donatı doğrudan incelenir: çap, aralık, etriye düzeni, korozyon ve pas payı. Özellikle eski yapılarda etriye aralığının yetersizliği sık görülen ve deprem davranışını etkileyen bir bulgudur. İnceleme sonrası açılan alan onarılır. Ayrıntı: Sıyırma ve donatı analizi.
3. Ferroscan (tahribatsız donatı taraması)
Betona zarar vermeden donatının konumu, çapı ve pas payı belirlenir. İki işe yarar: donatı düzeninin geniş alanda haritalanması ve karot noktalarında donatının kesilmemesinin sağlanması. Ayrıntı: Röntgen / Ferroscan tarama.
Hangi test neyi söyler?
| Çalışma | Ölçülen | Yapıya etkisi |
|---|---|---|
| Karot | Gerçek beton dayanımı | Tahribatlı (onarılır) |
| Sıyırma + donatı analizi | Donatı çapı, aralığı, korozyon | Sınırlı tahribatlı (onarılır) |
| Ferroscan | Donatı konumu, çapı, pas payı | Tahribatsız |
Kapsam nasıl belirlenir?
Hangi testlerin, kaç noktada yapılacağı binanın yaşına, kat adedine, taşıyıcı sistemine ve gözlemlenen bulgulara göre değişir. Bu nedenle kapsam ancak keşif sonrası netleşir. DNZ Grup Yapı Laboratuvarı bu çalışmaları yürütür; riskli yapı raporunu ise lisanslı kuruluş düzenler.
Sıkça sorulan sorular
Tipik olarak karot alma ve basınç deneyi, sıyırma ile donatı analizi ve ferroscan yapılır. Veriler yapının deprem performansının TBDY 2018 kapsamında hesaplanmasında kullanılır.
Ferroscan tahribatsızdır; karot ve sıyırma sınırlı ve kontrollüdür, açılan bölgeler onarılır. Doğru planlanmış çalışma güvenliği olumsuz etkilemez.
Hayır; laboratuvar çalışmalarını biz yürütürüz, riskli yapı raporunu Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nca lisanslandırılmış kuruluşlar düzenler.
Binanız için gereken testleri keşifle belirleyelim. Ayrıntılı bilgi: Kentsel Dönüşüm ve Riskli Bina Tespiti · Ücretsiz keşif talep edin