Beton sıcaklığı; yazın çok yüksek, kışın çok düşükse dayanım daha ilk saatlerde kaybedilir. Ölçüm saniyeler sürer, sonucu 28 gün taşınır.
Beton Sıcaklığı Ölçümü nedir?
Beton sıcaklığı ölçümü, taze betonun içine daldırılan kalibreli bir termometre ile döküm anındaki sıcaklığın kayıt altına alınmasıdır. TS EN 206+A2, taze beton sıcaklığının belirli sınırlar içinde tutulmasını ister.
Sıcaklık, çimentonun hidratasyon hızını doğrudan belirler. Yüksek sıcaklıkta beton çok hızlı priz alır; erken dayanım yüksek çıksa da nihai 28 günlük dayanım düşer ve plastik rötre çatlakları oluşur. Düşük sıcaklıkta ise hidratasyon yavaşlar, +5 °C altında pratik olarak durur; taze beton donarsa iç yapısı kalıcı olarak zarar görür.
Nasıl uygulanır?
- Termometre probu, taze beton kütlesi içine en az 75 mm derinliğe daldırılır.
- Değer sabitlenene kadar (genellikle 2 dakika) beklenir ve okunur.
- Ölçüm; ortam sıcaklığı, saat ve mikser plaka numarasıyla birlikte tutanağa yazılır.
- Sınır değerlerin dışına çıkılıyorsa döküm ekibine soğuk/sıcak hava betonu önlemleri bildirilir (buzlu su, gölgeleme, kalıp yalıtımı, örtme).
Neden önemli?
- Yaz dökümlerinde yüksek sıcaklık, betonun kalıba yerleşmeden priz almaya başlamasına ve soğuk derz oluşmasına yol açar.
- Kış dökümlerinde donan beton, çözüldüğünde dayanımını geri kazanmaz; o eleman genellikle yeniden dökülür.
- Sıcaklık kaydı, ileride düşük çıkan bir basınç sonucunun nedenini geriye dönük açıklayan tek belgedir.
“Beton sıcaklığı ölçülmemiş bir dökümde, düşük dayanımın sebebini sonradan tartışmak zorunda kalırsınız.”
Standart ve uygulama bilgileri
| Standart | TS EN 206+A2 |
| Hizmet grubu | Taze ve Sertleşmiş Beton Deneyleri |
| Uygulama yeri | Şantiye — döküm anında |
| Süre | Anında sonuç |
| Hizmet bölgesi | Kartal merkez — İstanbul Anadolu ve Avrupa Yakası |
Sık sorulan sorular
Genel uygulamada taze beton sıcaklığının +5 °C ile +30 °C aralığında tutulması hedeflenir. Projede daha dar bir aralık tanımlanmışsa o geçerlidir.
Yapılabilir; ancak ısıtılmış karışım suyu, kalıp yalıtımı ve döküm sonrası örtme gibi soğuk hava betonu önlemleri alınmalı ve sıcaklık kayıt altına alınmalıdır.