Karot testi, mevcut bir betonarme yapıdan silindirik beton numunesi çıkarılıp laboratuvarda basınç dayanımının ölçülmesidir. Numune alımı TS EN 12504-1, basınç deneyi TS EN 12390-3 kapsamında yapılır. Kentsel dönüşüm, güçlendirme ve hasar tespitinde yapının gerçek beton dayanımını gösteren en güvenilir yöntemdir.
Karot testi nedir?
Karot testi, tamamlanmış bir yapının betonarme elemanından (kolon, perde, kiriş, döşeme veya temel) elmas uçlu bir makineyle silindirik beton numunesi çıkarılması ve bu numunenin laboratuvarda kırılarak dayanımının ölçülmesidir.
Amaç net bir soruya cevap vermektir: Bu yapının betonu gerçekte ne kadar dayanıklı? Proje paftasında yazan değer bir hedeftir; sahada gerçekleşen dayanım ise ancak yapının kendisinden alınan numuneyle bilinir. Karot testi bu ikisi arasındaki farkı ortaya koyar.
Karot testi hangi durumlarda yapılır?
- Kentsel dönüşüm ve riskli yapı tespiti — Binanın deprem performansı için mevcut beton dayanımının belirlenmesi
- Güçlendirme projeleri — Taşıyıcı sistemin gerçek kapasitesinin hesaplanması
- Hasar tespiti — Deprem, yangın veya su hasarı sonrası beton kalitesinin değerlendirilmesi
- Kat ilavesi / tadilat — Mevcut yapıya ek yük bindirilmeden önce kontrol
- Şüpheli döküm — Kalıplı numune yoksa veya sonucu tartışmalıysa
Karot testi nasıl yapılır? Adım adım
- Keşif ve planlama. Yapı incelenir; numune alınacak elemanlar ve nokta sayısı, farklı katları ve elemanları temsil edecek şekilde belirlenir.
- Donatı taraması (ferroscan). Delme noktasındaki donatı konumları tahribatsız cihazla tespit edilir. Donatıyı kesmemek hem yapı güvenliği hem sonuç doğruluğu için şarttır.
- Numune alımı. Sulu sistem elmas karot makinesiyle silindirik numune çıkarılır; su hem uç soğutması hem toz kontrolü sağlar.
- Boşluğun onarımı. Numune çıkarılan boşluk rötresiz tamir harcıyla doldurulur.
- Laboratuvarda hazırlık. Numunenin uç yüzeyleri düzeltilir, ölçüleri ve boy/çap oranı kaydedilir.
- Basınç deneyi. Numune hidrolik preste kırılır; kırılma yükü ve dayanım hesaplanır.
- Raporlama. Numune bilgileri, ölçüler ve dayanım sonuçları rapor edilir.
Karot yapıya zarar verir mi?
Doğru planlanmış bir karot işlemi yapının taşıma kapasitesini olumsuz etkilemez. Üç şart bunu güvence altına alır: numune noktalarının mühendislik değerlendirmesiyle seçilmesi, donatının taranarak kesilmemesi ve boşluğun uygun harçla onarılması. Riskli olan plansız, rastgele delmedir.
Karot mu, beton test çekici mi?
Beton test çekici (Schmidt, TS EN 12504-2) yüzey sertliğine dayalı tahribatsız bir tarama yöntemidir; hızlıdır ama tahminî sonuç verir. Kesin dayanım kararı karot testine dayanır. En verimli yaklaşım ikisini birlikte kullanmaktır: çekiçle geniş alanı tara, zayıf bölgeleri karotla doğrula.
Sıkça sorulan sorular
En yaygın uygulama Ø100 mm'dir; koşullara göre Ø94 veya Ø150 mm de kullanılabilir. Boy/çap oranı sonucun değerlendirilmesinde dikkate alınır.
Sabit değildir; kat adedi, taşıyıcı sistem büyüklüğü ve amaca göre belirlenir. Kesin sayı keşif sonrası netleşir.
Numune laboratuvara ulaştıktan sonra hazırlık ve deney kısa sürede tamamlanır; toplam süre numune sayısına bağlıdır.
Karot testine mi ihtiyacınız var? DNZ Grup Yapı Laboratuvarı, İstanbul'un 39 ilçesinde karot alımı ve basınç deneyini tek elden yürütür. Ayrıntılı bilgi: Karot Alımı ve Tahribatsız Muayene · Ücretsiz keşif talep edin